नवी दिल्ली : मोबाइल डेटाचा वापर न करणाऱ्या ग्राहकांसाठी दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. TRAITRAI ने Telecom Consumers Protection (13th Amendment) Regulations, 2026 जारी केले असून, टेलिकॉम कंपन्यांना विविध वैधतेचे केवळ व्हॉइस आणि एसएमएस सुविधा असलेले रिचार्ज प्लॅन उपलब्ध करून देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
नव्या नियमानुसार, एखाद्या कंपनीकडे कॉलिंग, एसएमएस आणि डेटा असलेला विशिष्ट वैधतेचा प्लॅन असेल, तर त्याच वैधतेसाठी डेटा नसलेला व्हॉइस-एसएमएस प्लॅनही उपलब्ध करावा लागेल. डेटा सुविधा नसल्याने अशा प्लॅनच्या दरात त्यानुसार कपात करणे अपेक्षित आहे. मात्र TRAIने कोणतीही ठराविक किंमत निश्चित केलेली नाही.
आतापर्यंत अनेक कंपन्यांकडे व्हॉइस-एसएमएसचे पर्याय प्रामुख्याने दीर्घ वैधतेचे होते. नव्या नियमामुळे कमी कालावधीचे रिचार्ज पर्याय उपलब्ध होणार आहेत. त्यामुळे केवळ कॉलिंगसाठी मोबाइल वापरणारे, फीचर फोनधारक, ज्येष्ठ नागरिक किंवा मोबाइल डेटाचा अत्यल्प वापर करणाऱ्या ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार प्लॅन निवडता येणार आहे.
TRAIच्या माहितीनुसार व्हॉइस-एसएमएस-ओन्ली प्लॅनची वैधता 365 दिवसांपर्यंत असू शकते. त्यामुळे अल्प तसेच दीर्घ वैधतेचे पर्याय उपलब्ध राहतील.
या निर्णयामुळे सर्व मोबाइल रिचार्जच्या किमती कमी होतील, असा अर्थ नाही. डेटा आवश्यक असलेल्या ग्राहकांच्या विद्यमान डेटा-बंडल प्लॅनच्या किमती कमी करण्याचा आदेश TRAIने दिलेला नाही. मुख्य बदल हा डेटाची गरज नसलेल्या ग्राहकांना स्वतंत्र आणि तुलनेने कमी किमतीचा पर्याय उपलब्ध करून देणे हा आहे.
नवा नियम अधिकृत राजपत्रात प्रसिद्ध झाल्यानंतर निर्धारित कालावधीनुसार लागू होईल. त्यामुळे कंपन्यांकडून नवीन प्लॅन आणि त्यांच्या किमती जाहीर झाल्यानंतर ग्राहकांना प्रत्यक्ष बचत किती होईल, हे स्पष्ट होणार आहे.
